Sac ağırlığı hesaplama için kullanılan formül şudur: Ağırlık (kg) = En (m) × Boy (m) × Kalınlık (mm) × Yoğunluk katsayısı. Sac ağırlığı hesaplama işleminde çelik için katsayı 7,85 alınır; örneğin 1000×2000×2 mm bir siyah sac 31,4 kg gelir. Bu basit formülle sipariş, nakliye ve maliyet planlamasını dakikalar içinde yapabilirsiniz.
Sac Ağırlığı Hesaplama Formülü
Bir sacın ağırlığı, hacmi ile malzemenin yoğunluğunun çarpımına eşittir. Hacmi kolayca bulmak için en ve boyu metre, kalınlığı ise milimetre cinsinden yazmak pratik bir yöntemdir. Bu durumda yoğunluk katsayısı doğrudan g/cm³ değeriyle aynı olur ve sonuç kilogram olarak çıkar.
Ağırlık (kg) = En (m) × Boy (m) × Kalınlık (mm) × Yoğunluk katsayısı
Formülün neden çalıştığını kısaca açıklayalım: 1 m² alanında ve 1 mm kalınlığında bir levhanın hacmi 1 m² × 0,001 m = 0,001 m³ yani 1 litredir (1.000 cm³). Çeliğin yoğunluğu 7,85 g/cm³ olduğundan bu levha 7.850 gram, yani 7,85 kg gelir. Dolayısıyla her milimetre kalınlık, her metrekare için 7,85 kg demektir.
Malzemeye Göre Yoğunluk Katsayıları
Formüldeki tek değişken, malzemenin yoğunluğudur. Doğru katsayıyı seçmek, hesabın güvenilirliği için şarttır.
- Siyah sac, DKP, HRP ve galvaniz (karbon çeliği): 7,85
- Paslanmaz çelik: yaklaşık 7,93 (alaşıma göre küçük farklar olabilir)
- Alüminyum: yaklaşık 2,70
Galvaniz sacda çinko kaplama toplam ağırlığa çok küçük bir ek getirir; günlük hesaplarda çelik katsayısı ile çalışmak yeterlidir.
Örnek Sac Ağırlığı Hesaplamaları
Piyasada en sık karşılaşılan levha ölçüleri üzerinden adım adım örnekler yapalım. Hesaplarda ölçüleri önce metreye çevirmeyi unutmayın: 1000 mm = 1 m, 1250 mm = 1,25 m, 1500 mm = 1,5 m.
Örnek 1: 1000 × 2000 × 2 mm siyah sac
1 × 2 × 2 × 7,85 = 31,4 kg. Alan 2 m², kalınlık 2 mm olduğundan 4 × 7,85 işlemi de aynı sonucu verir.
Örnek 2: 1250 × 2500 × 3 mm siyah sac
1,25 × 2,5 = 3,125 m². 3,125 × 3 = 9,375. 9,375 × 7,85 = 73,59375, yani yaklaşık 73,6 kg.
Örnek 3: 1500 × 3000 × 5 mm siyah sac
1,5 × 3 = 4,5 m². 4,5 × 5 = 22,5. 22,5 × 7,85 = 176,625 kg, pratikte yaklaşık 176,6 kg.
Örnek 4: Aynı ölçüde paslanmaz ve alüminyum
1000 × 2000 × 2 mm ölçüsündeki bir paslanmaz sac için 1 × 2 × 2 × 7,93 = 31,72 kg; aynı ölçüdeki alüminyum sac için 1 × 2 × 2 × 2,70 = 10,8 kg sonucu elde edilir. Alüminyumun aynı hacimde çeliğin yaklaşık üçte biri kadar geldiği burada açıkça görülür.
Kalınlığa Göre 1 m² Çelik Sac Ağırlık Tablosu
Sık kullanılan kalınlıklar için 1 metrekarelik siyah sac ağırlıkları aşağıdadır. Herhangi bir levhanın ağırlığını bulmak için bu değeri levhanın metrekare cinsinden alanıyla çarpmanız yeterlidir.
| Kalınlık (mm) | 1 m² ağırlığı (kg) | 1000×2000 mm levha (kg) |
|---|---|---|
| 1 | 7,85 | 15,7 |
| 2 | 15,7 | 31,4 |
| 3 | 23,55 | 47,1 |
| 4 | 31,4 | 62,8 |
| 5 | 39,25 | 78,5 |
| 6 | 47,1 | 94,2 |
| 8 | 62,8 | 125,6 |
| 10 | 78,5 | 157 |
Örneğin 1250 × 2500 mm (3,125 m²) ölçüsünde 6 mm bir levha için 3,125 × 47,1 = 147,1875 kg, yani yaklaşık 147,2 kg sonucuna ulaşırsınız.
Kesilmiş Parçaların Ağırlığı Nasıl Bulunur?
Lazer veya plazma ile kesilen parçalarda aynı mantık geçerlidir; yalnızca levha alanı yerine parçanın net alanı kullanılır. Örneğin 400 × 500 mm ölçüsünde, 4 mm kalınlığında bir flanş plakasının alanı 0,4 × 0,5 = 0,2 m²’dir. Ağırlığı 0,2 × 4 × 7,85 = 6,28 kg olur. Plakanın ortasında delik varsa delik alanını hesaplayıp toplam alandan çıkarmanız gerekir.
Dairesel parçalarda alan π × r² formülüyle bulunur. 300 mm çapında (yarıçap 0,15 m), 5 mm kalınlığında bir disk için alan 3,1416 × 0,15 × 0,15 ≈ 0,0707 m²’dir. Ağırlık ise 0,0707 × 5 × 7,85 ≈ 2,77 kg olarak hesaplanır.
Gözyaşı (Baklava Desenli) Sac Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
Gözyaşı ya da baklava desenli sac, yüzeyindeki kabartmalar nedeniyle düz sacdan biraz daha ağırdır. Bu sacların kalınlığı genellikle desensiz taban kalınlığı üzerinden anılır; kabartmalar ise ek malzeme demektir. Bu yüzden düz sac formülüyle bulunan değer, gerçek ağırlıktan bir miktar düşük kalır.
Desen tipi ve kabartma yüksekliği üreticiye göre değiştiği için tek bir sabit ek oran vermek doğru olmaz. En güvenilir yol, üreticinin veya tedarikçinin teknik tablosundaki metrekare ağırlığını kullanmaktır. Ön hesap yapıyorsanız düz sac sonucunu alt sınır kabul edip planlamanızda bir miktar pay bırakabilirsiniz.
Tolerans ve Gerçek Ağırlık Farkı
Teorik sac ağırlığı hesaplama sonucu ile kantarda okunan değer birebir aynı çıkmayabilir. Bunun temel nedeni, standartların sac kalınlığı ile en ve boy ölçülerinde belirli toleranslara izin vermesidir. Örneğin nominal 3 mm olan bir sac, tolerans sınırları içinde biraz ince veya kalın üretilebilir ve bu fark doğrudan ağırlığa yansır.
- Teorik hesap, sipariş ve nakliye planlaması için güvenilir bir referanstır.
- Faturalandırma kantar ağırlığı üzerinden yapılıyorsa küçük farklar normal kabul edilmelidir.
- Kesim sonrası parça ağırlığı için fire, delik ve boşlukların alanını toplam alandan düşmeyi unutmayın.
Hesap yapmak yerine hızlı sonuç almak isterseniz hesaplama araçları sayfamızdaki ağırlık hesaplayıcıları kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
1 mm sacın metrekaresi kaç kg gelir?
1 mm kalınlığındaki çelik sacın 1 m² ağırlığı 7,85 kg’dır. Paslanmaz için yaklaşık 7,93 kg, alüminyum için yaklaşık 2,70 kg olarak hesaplanır.
Sac ağırlığı hesaplarken ölçüleri hangi birimde yazmalıyım?
En ve boyu metre, kalınlığı milimetre cinsinden yazarsanız yoğunluk katsayısını doğrudan kullanabilir ve sonucu kilogram olarak elde edersiniz.
Galvaniz sac için farklı bir katsayı kullanmak gerekir mi?
Günlük hesaplarda gerekmez. Çinko kaplamanın ağırlığa katkısı küçüktür, çelik katsayısı olan 7,85 ile çalışmak yeterli doğruluk sağlar.
Hesapladığım ağırlık neden kantar ağırlığından farklı?
Kalınlık ve ölçü toleransları nedeniyle gerçek sac, nominal değerden biraz farklı olabilir. Bu nedenle teorik hesap ile tartım arasında küçük farklar oluşması normaldir.
Siyah sac, DKP, HRP, galvaniz ve paslanmaz levhalarda geniş stok için sac grubu ürünlerimizi inceleyebilirsiniz. 2006’dan bu yana Karaelmas Çelik güvencesiyle hizmet veren demirdükkanı, ihtiyacınız olan ölçüde sacı kesim ve büküm hizmetleriyle birlikte hazırlar.